RahAhan01.jpgتورکمن نیوز:  سلیمانی، افشار – موافقتنامه نخست احداث خط‌ آهن قزاقستان–ترکمنستان–ایران در اردیبهشت ۱۳۸۶ در شهر “ترکمن‌باشی” بین رؤسای جمهوری ترکمنستان و قزاقستان به امضا رسید.

موافقتنامه نخست احداث خط‌ آهن قزاقستان- ترکمنستان- ایران در اردیبهشت ۱۳۸۶ در شهر “ترکمن‌باشی”بین رؤسای جمهوری ترکمنستان و قزاقستان به امضا رسید و در ادامه بیانیه مشترکی از سوی رؤسای جمهوری سه کشور ایران – ترکمنستان، قزاقستان در حاشیه اجلاس رؤسای جمهور حاشیه دریای خزر (که در مهر ۱۳۸۶ در تهران برگزار شد)، صادر شد.

این خط آهن ۹۲۰ کیلومتری که در ناحیه شرقی دریای خزر احداث شده در واقع به عنوان بخشی از مسیر کریدور ریلی شمال – جنوب، شهر اوزن در قزاقستان را به شهر گرگان در استان گلستان ایران متصل می‌سازد. حدود ۸۰ کیلومتر ازاین خط ریلی در خاک جمهوری اسلامی ایران، حدود ۷۰۰ کیلومتر در خاک ترکمنستان و تقریبا ۱۵۰ کیلومتر نیز در خاک قزاقستان قرار دارد.

در واقع این خطوط ریلی در جهت احیای جاده تاریخی ابریشم، تکمیل خط آهن سرخس – تجن است که در سال ۱۳۷۵ ایران برای دسترسی کشورهای آسیای میانه به خلیج همیشه فارس، دریای عمان، اقیانوس هند و آبهای آزاد جهان، اجرا و راه اندازی نمود.
روشن است که به شرط فراهم شدن دیگر مقدمات و امکانات با استفاده از این مسیر تجارت درمنطقه افزایش خواهد یافت و بستر مناسبی برای توسعه حمل ونقل و اشتغال زایی برای مردم ایران و منطقه ایجاد خواهد شد.

آثار منطقه ای خط آهن شرق خزر
موقعیت ژئوپلتیک ایران سبب شده است تا کشورمان کوتاه ترین، امن ترین و مقرون به صرفه ترین مسیر دسترسی کشورهای آسیای میانه از طریق خلیج فارس به دریاهای آزاد باشد. بهره برداری از خط جدید ریلی علاوه بر تقویت پیوندهای تجاری و رونق اقتصادی، ایجاد اشتغال، می‌تواند مناسبات فرهنگی و دوستی میان ملتها و ثبات و آرامش و تقویت و تحکیم امنیت در منطقه را به ارمغان آورد.
در واقع راه آهن شرق دریای خزر میتواند با استفاده از پتانسیلهای برآمده از فرصتهای اقتصادی و تجاری و اتکاء به مولفه های بر آمده از حوزه تمدنی، تاریخی و فرهنگی مشترک میان ایران با این دوکشور و همینطور سایر کشورهای آسیای مرکزی و حتی روسیه، مزید بر توسعه و تعمیق روابط دو و چندجانبه، زمینه های رونق اقتصادی، فرهنگی و سیاسی و تقویت امنیت در این منطقه را فراهم نماید.

افزایش جایگاه ترانزیتی ایران
با توجه به اتصال و ادامه خطوط ریلی ایران به ترکیه در غرب و جنوب در خلیج فارس، پیوند با پاکستان در جنوب شرق و با عراق در جنوب غرب؛ و از سوی دیگر ارتباط خطوط ریلی قزاقستان با روسیه در شمال و اتصال خطوط ریلی ترکمنستان به ازبکستان در شمال شرق و همینطورکشورهای قرقیزستان و تاجیکستان، این مسیر ریلی جدید تاثیر قابل توجهی در در رشد گذر ترانزیتی از ایران و توسعه حجم تجارت در تمام کشورهای منطقه ودیگر اثار مثبت ایجابی خواهد داشت.

تاثیر حمل ونقلی خط ریلی شرق خزر
ازآنجا که با اتصال خط آهن ایران – ترکمنستان و قزاقستان در منطقه اینچه برون، مسیر حمل و نقل زمینی تجارت جهانی میان شرق -از چین تا آسیای مرکزی و اروپای غربی حدود ۱۰ هزار کیلومتر کاهش می یابد، این امر علاوه بر افزایش سرعت رساندن کالا ازمبداء به مقصد در راستای کاهش هزینه های سوخت و قیمت حمل و درنتیجه نرخ تمام شده کالاها نیز تاثیر دارد.

از سوی دیگر با توجه به اینکه این خط ریلی، ترکمنستان، قزاقستان و دیگر کشورهای آسیای میانه را از طریق خاک جمهوری اسلامی ایران به خلیج فارس و آبهای آزاد جهان متصل می‌کند، ضمن تسهیل و توسعه حمل و ترانزیت بار میان کشورهای منطقه، مسیر شمال – جنوب را در حدود ۵۰۰ الی ۶۰۰کیلومتر، کاهش میدهد و ازاین طریق زمان و هزینه های حمل بار نیز کمتر میشود.
البته درمرحله نخست پس از شروع بهره برداری از این خط، تقریبا ۳ میلیون تن جابجایی بار در سال پیش بینی شده، ولی به تدریج امکان افزایش این ظرفیت بین ده تا دوازده میلیون تن بار درسال نیز وجود دارد .

پیامدهای سیاسی خط آهن شرق خزر

اگر توجه داشته باشیم که محور اصلی استراتژی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران درخارج نزدیک خود باید چسبندگی ژئوپولیتیکی باشد، باید براین مهم نیز تاکید کنیم که چنین هدف حساسی در خلاء حاصل نمی‌گردد و گریزی از پیوستگی ژئو پولیتیکی نیست، بویژه آنکه اکثر کشورهای پیرامونی در حوزه تمدنی ایران قرار دارند و میان ما و این کشورها اشترکات دیرینه تاریخی،فرهنگی و دینی وجود دارد.

بدیهی است که پیوستگی ژئوپولیتیکی نیز از طریق اجرای پروژه های حمل ونقلی وانرژتیکی (خطوط لوله نفت وگاز، اتصال شبکه های برق وآب) به منصه ظهور میرسند و ضمن ایجاد فضای مثبت برای همکاری با همسایگان و همسایه های همسایگان در زمینه های اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و …و تقویت امنیت ملی ایران، موجبات افزایش ضریب امنیت منطقه ای نیز میگردد و در نهایت منافع ملی ایران و کشورهای منطقه با تکیه بر منافع مشترک در سطح قابل توجهی تامین می‌شود و تا حدود زیادی میتواند مانع دخالت کشورهای فرامنطقه ای در امور داخلی ایران و کشورهای منطقه گردد.

از سوی دیگر از آنجا که کشورهای آسیای مرکزی و ایران درچارچوب سازمانهایی چون اکو، همکاریهای کشورهای اسلامی، همکاریهای شانگهای همکاری میکنند، لذا عبور از پل پیوستگی و رسیدن به وادی چسبندگی باعث خواهد شد در قالب سازمانهای مذکور نیز همکاریها گسترش و مناسبات تحکیم یابند و افق روشنتری از همکاریهای منطقه ای فراگیر را در پیش روی این کشورها قراردهد. از طرفی در آینده نه چندان دور با پیوند ریلی ایران با آذربایجان از طریق آستارا بار دیگر امکان اتصال روسیه و قفقاز جنوبی به خلیج فارس و آبهای آزاد جهان در راستای تقویت کریدور شمال -جنوب تقویت خواهد شد و در این شرایط تقویت ارتباط حمل و نقلی دریای خزر با دریای سیاه نیز عینیت بیشتری خواهد یافت و زمینه های بیشتری برای همکاری ایران با سازمان همکاریهای اقتصادی دریای سیاه فراهم خواهد شد.

در مجموع با توجه به اینکه ایران عضویت دو کریدور مهم حمل و نقلی یعنی شمال-جنوب (نوستراک) و شرق-غرب (تراسیکا) را داراست و در مسیر چهارراه ترانزیتی جهان واقع شده باید از این فرصتها استفاده کند و با جذب سرمایه گذاریها و تکنولوژیهای نوین در عرصه حمل ونقل و انرژی و اعمال سیاست خارجی پویا و پایا و تنش زدا و تقویت همکاریهای منطقه ای و فرامنطقه ای، جایگاه واقعی خود را در منطقه و جهان احراز نماید.

اهداف ایران -ترکمنستان -قزاقستان در پیوند ریلی

آنچه که متقن و محرز است این است که هر سه کشور اهداف ذیل را از احداث خط آهن موردنظر مدنظر دارند، هر چند که با توجه به موقعیتهای ژئوپولیتیکی خود با درجات مختلفی از این فرصت ایجاد شده بهره خواهند برد: در این بین افزایش صادرات، توسعه تجارت، انتفاع از تعرفه های ترانزیتی، کوتاه شدن مسیر تبادل کالا، توسعه حمل و نقل، ارزانتر شدن هزینه حمل کالا، افزایش اشتغال در کشور، افزایش ضریب امنیت داخلی و رضایت ملی از دولت، توسعه همکاریهای منطقه ای، تقویت روابط دو و چند جانبه با کشورهای پیرامون، افزایش رشد اقتصادی و پیشرفت در زمینه های مختلف و افزایش رفاه ملی مد نظر است.

در این بین البته ذکر این نکته ضروریست که اهداف مورد اشاره صرفاً با ایجاد زیرساخت ریلی و سایر شبکه های حمل ونقلی تحقق یافتنی نیست و مستلزم برنامه ریزیها و سرمایه گذاریهای لازم در سایر زمینه های مرتبط می باشد.

منتشر شده در مرکز مطالعات صلح

مطالب مرتبط:

تحلیل یک روزنامه امریکایی از جنگ تبلیغاتی داعش بر علیه ایران

توصیه رهبر ایران به اردوغان قبل از کودتا

به گزارش مرکز آمار، نرخ بیکاری در ایران افزایش یافت

سودآوری جاده ابریشم جدید برای ایران

اروپا آموزش ساخت قهوه به ایران را هم تحریم کرد!

کسب مدال طلا نمایندگان تکواندو دختران ایران در رقابت‌های بین

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می‌باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند.
نظرات منتشر شده مخاطبین به منزله تایید یا رد آن توسط تورکمن‌نیوز نیست و تنها در جهت رعایت حقوق نظر دهندگان انتشار می‌یابد.

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Daevat Be Hamkari

shams01

آخرین خبرها

دعوت به همکاری

Hamkari Daevat02

Agahi Paziresh

bazar banner2

Banner ArzanSara

Banner001

Irandokht

Berenj Jahed

bamdad3

English Lerner

Type Daneshjoei2

 Amlak istanbul

 

NewsGonbad Log

 

Kanal Telgeram