Hadar Raftan 30 TNگلستان-تورکمن‌نیوز- در حالیکه به گفته برخی از کارشناسان با در نظر گرفتن ارزش واقعی و اقتصادی آب می‎توان به افزایش راندمان آبیاری در بخش کشاورزی کمک کرد اما بسیاری از کشاورزان با رد این مطلب معتقد هستند تا زمانی که زیرساخت‎های لازم در بخش کشاورزی فراهم نباشد نمی‎توان بحث ارزش واقعی آب را در این فعالیت اقتصادی درنظر گرفت.

به گزارش پایگاه خبری - تحلیلی مستقل ترکمن های ایران، کشور ایران بیش از متوسط جهانی در معرض کم‎آبی قرار دارد بنابراین میزان آسیب‎پذیری کشور در این بخش بیشتر است چرا که بخش اقتصاد متأثر از این پدیده خواهد بود.

گلستان به عنوان یکی از قطب‎های اصلی کشاورزی در کشور محسوب می‎شود و بدون تردید آب و حفظ منابع آبی جایگاه مهمی در اقتصاد این استان دارد با این وجود در سال‎های اخیر منابع آبی بر اثر تغییر اقلیم، خشکسالی و خطاهای انسانی پاسخگوی نیازها نبوده و از سویی بخش کشاورزی حدود 70 تا 80 درصد از منابع مورد بهره‎برداری آب را به خود اختصاص می‎دهد در حالیکه سهم این بخش در اشتغالزایی حدود 20 درصد است. به گفته برخی کارشناسان به دلیل پایین بودن قیمت آب در کشور، شاهد افزایش مصرف در این بخش هستیم در حالی که با تعیین قیمت واقعی آب و اصلاح الگوی مصرف می‎توان از هدر رفت آب در بسیاری از بخش‎ها از جمله بخش کشاورزی جلوگیری کرد.

*تدوین سیاست گذاری قیمت آب برای در نظر گرفتن ارزش واقعی آن

در همین رابطه عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گلستان با بیان اینکه برنامه‎ریزان بخش کشاورزی و متولیان آب باید به فکر ایجاد بازار آب همانند کالاهای دیگر باشند در گفت و گو با خبرنگار ما اظهار کرد: در حال حاضر، کشاورزان برای مساحت زمین و حتی بسیاری از کالاهای کم ارزش دیگر که مالکیت آن‎را دارند، چون قابل فروش در بازار هستند، حساسیت زیادی برای حفظ و نگهداری آن نشان می‎دهند بنابراین اگر آب یک کالای با ارزشی است باید همانند دیگر کالاها سند و بازار برای فروش داشته باشد.

علیرضا کیانی تصریح کرد: تا زمانی که آب از نظر اقتصادی ارزش واقعی خود را نداشته باشد، انگیزه لازم برای حفظ و نگهداری آن نیز اندک است  بنابراین برنامه‎های دیگر که برای افزایش راندمان آبیاری مدنظر است، تحت‎الشعاع آن قرار گرفته و به نتیجه دلخواه منجر نخواهند شد. در نتیجه برای افزایش راندمان آبیاری قبل از هر اقدامی، ابتدا باید سیاست قیمت‎گذاری آب تدوین و ابلاغ شود به طوری که آب ارزش اقتصادی واقعی خود را پیدا کند.

وی با بیان اینکه تلفات اصلی که منجر به کاهش راندمان آبیاری در کشور شده است، در داخل مزرعه اتفاق می‎افتد، افزود: در یک سامانه آبیاری آّب در مسیرهای کانال انتقال، توزیع و همچنین در داخل مزرعه تلف می‎شود، تلفات آب در مسیرهای انتقال و توزیع به سادگی و با استفاده از لوله قابل پیشگیری است. به طوریکه با انتقال آب توسط لوله راندمان در این دو بخش به 100 درصد افزایش خواهد یافت.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات گلستان برنامه‎های عملیاتی برای افزایش راندمان آبیاری را در دو برنامه کوتاه‌مدت و بلندمدت بیان کرد و گفت: اصلاح روش‏های موجود آبیاری جزو برنامه‌ریزی کوتاه‌‌مدت محسوب شده و در واقع این گام عملیاتی در الویت است به دلیل اینکه بخش زیادی از مزارع تحت آبیاری سنتی و از هیچ الگوی خاص فنی پیروی نمی‌کند و آبیاری مطابق سلیقه شخصی انجام می‌گیرد.

کیانی بیان کرد: در استان گلستان از مجموع 700 هزار هکتار اراضی زراعی و باغی فعال در حدود 350 هزار هکتار آبی تلقی می‎شود که از این مقدار در حدود 47 هزار هکتار تاکنون مجهز به سامانه آبیاری تحت فشار شدند. بنابراین حدود 300 هزار هکتار از اراضی آبی تحت روش‎های سنتی قرار دارند در نتیجه اصلاح روش‌های آبیاری سنتی با اقداماتی نظیر تسطیح، تجهیز و نوسازی، استفاده از روش‎های جوی پشته‌ای و لوله‌های دریچه‌دار، تنظیم و اصلاح ابعاد مزرعه با مقدار آب، شیب و نوع خاک مزرعه کمک شایانی در جهت افزایش راندمان آبیاری است.

وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر سهم اراضی که با روش سنتی آبیاری می‎شوند در حدود 85 درصد است در نتیجه پتانسیل بسیار بالایی برای تحقق استفاده بهینه از آب با اصلاح روش‎های موجود آبیاری وجود دارد و باید در برنامه‌ریزی‌ها در اولویت خاص قرار گیرد.

*افزایش راندمان آبیاری با اجرای روش‎های نوین

وی  جایگزینی سامانه‎های موجود آبیاری با روش‎های نوین  را جزو برنامه‌ریزی بلندمدت برای افزایش راندمان آبیاری عنوان کرد و گفت: راندمان آبیاری در سامانه‎های آبیاری تحت فشار از شرایط مناسبی برخوردار است، به طوری که با روش بارانی، راندمان 75 درصد و با روش قطره‌ای، راندمان90 تا 95 درصد قابل دستیابی است. با توجه به شرایط اقلیمی و کمبود منبع آبی، لزوم استفاده از سیستم‌های آبیاری فوق نیازی به تأکید ندارد به همین دلیل در سال‌های اخیر گرایش به سمت استفاده از سامانه‎های نوین آبیاری در محافل کارشناسان و مسوولان سوق داده شده و حجم عظیمی از امکانات سازمان‎های ذیربط در این خصوص سرمایه‌گذاری شد.

کیانی ابراز کرد: برای استفاده درست از این سامانه‎ها بایستی تمهیداتی در خصوص کیفیت اجرا و بهره‌برداری صحیح از آن مد نظر قرار گیرد تا اهداف مورد انتظار محقق شود از طرف به دلیل نبود تکنولوژی فراگیر در استفاده وسیع از روش‌های آبیاری تحت فشار جایگزینی و گذر از روش سنتی به روش تحت فشار تدریجی خواهد بود و به همین دلیل به یک برنامه درازمدت نیاز دارد.

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات گلستان در پاسخ به این سؤال که آیا با محدود کردن یا حقابه کردن کشاورزی می‎توان راندمان آبیاری در این بخش را افزایش داد، گفت: راندمان آبیاری یک مسئله مهندسی و به سامانه‎ها و مدیریت آنها بر می‎گردد به عبارت دیگر راندمان آبیاری به عملکرد محصول و درآمد ناشی از آن ارتباط پیدا نمی‎کند،  برای ارتباط بین آب و عملکرد از شاخص بهره‎وری آب استفاده می‎شود برای افزایش راندمان آبیاری و متعاقب آن افزایش بهره‎وری آب لازم است تا مدل مصرف آب در کشاورزی تغییر و اصلاح شود محدود کردن یا در نظر گرفتن حقابه کشاورزی به مفهوم افزایش ارزش آب است همانطوری که افزایش قیمت آب نیز همین کارکرد را دارد.

کیانی بیان کرد: با افزایش ارزش آب، بهره‎برداران به طور طبیعی برای حفظ هر قطره آن تلاش خواهند کرد و این یعنی ایجاد انگیزه برای استفاده بهینه از آب که منجر به افزایش راندمان آبیاری خواهد شد. در این شرایط کشاورزان هم سعی می‎کنند تا از کشت گیاهان کم ارزش (درآمد کم با مصرف زیاد آب) به سمت کشت گیاهان با ارزش (درآمد بیشتر از آب کمتر) گرایش پیدا کنند.  

*در بازار آشفته کشاورزی، پرداخت حقابه معنایی ندارد

در حالیکه به گفته برخی از کارشناسان  با در نظر گرفتن ارزش واقعی و اقتصادی آب می‎توان به افزایش راندمان آبیاری در بخش کشاورزی کمک کرد اما بسیاری از کشاورزان با رد این مطلب معتقد هستند تا زمانی که زیرساخت‎های لازم در بخش کشاورزی فراهم نباشد نمی‎توان بحث ارزش واقعی آب را در این فعالیت اقتصادی در نظر گرفت.

در همین رابطه یک کشاورز گلستانی در گفتگو با خبرنگار فارس از گرگان اظهار کرد: بدون تردید در جایی که آب وجود نداشته باشد کشاورزی هیچ توجیهی ندارد از سویی محصولات کشاورزی را نمی‎توان به عنوان یک محصول صنعتی جایگزین کرد.

اسماعیل مظاهری با بیان اینکه به دلیل ارزش بالای آب نمی‎توان ارزش ریالی آن را در تولیدات محاسبه کرد، افزود: در حال حاضر وضعیت معیشتی کشاورزان آن قدر مطلوب نیست که به جز هزینه‎های موجود برای تولید محصول هزینه آب را نیز پرداخت کنند.

وی بیان کرد: اگر زیرساخت‎ها در بخش کشاورزی فراهم باشد به عنوان مثال کشاورز از بلاتکلیفی در کشت چه نوع محصول و فروش به موقع آن در آید از طرفی سود کشاورز با خرید تضمینی و به موقع محصولات مشخص شود آن وقت می‎توان از آن سود حقابه را پرداخت کرد اما در حال حاضر با آشفتگی در بازار فروش محصولات کشاورزی نه تنها سود عاید کشاورز نمی‎شود بلکه بر هزینه و ضررهای این قشر بیش از گذشته افزوده می‎شود و نمی‎توان انتظار پرداخت حقابه از آنها را داشت.

 

منبع: فارس

 

مطالب مرتبط:

فراخوان همایش علمی پژوهشی فرهنگ رضوی در کرمانشاه

کردستان عراق همه پرسی را تعلیق و حاضر به گفتگو با دولت مرکزی

آداب و رسوم عید سعید قربان در سرزمین گنجینه معرفت و فرهنگ‌ها

آخوند نوریزاد: تشییع شهدای منا در گنبدکاووس نماد وحدت بود

مشاغل خانگی فرصتی برای افزایش درآمد خانوارها در گلستان

طی 10 روز کشف 471 کیلوگرم مواد مخدر در گلستان

نوشتن دیدگاه

نظراتی که حاوی توهین یا افترا می‌باشند، منتشر نخواهند شد.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.
با توجه به آن که امکان موافقت یا مخالفت با محتوای نظرات وجود دارد، معمولا نظراتی که محتوای مشابه دارند، انتشار نمی‌یابند.
نظرات منتشر شده مخاطبین به منزله تایید یا رد آن توسط تورکمن‌نیوز نیست و تنها در جهت رعایت حقوق نظر دهندگان انتشار می‌یابد.

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

Daevat Be Hamkari

shams01

آخرین خبرها

دعوت به همکاری

Hamkari Daevat02

Agahi Paziresh

bazar banner2

Banner ArzanSara

Banner001

Irandokht

Berenj Jahed

bamdad3

English Lerner

Type Daneshjoei2

 Amlak istanbul

 

NewsGonbad Log

 

Kanal Telgeram